Dünya’nın en pahalı sporlarından biri olan basketbol, yeni kuralları ve değişiklikleri ile Dünya Şampiyonası sonrası devrim yapmaya hazırlanıyor.
Neden Değişiklik Yapıldı? Hedeflenen Amaç Ne?
FIBA, Dünya Şampiyonası sonrasında oyun kurallarında köklü değişiklikler yapmaya hazırlanıyor. Basketbolun çehresini değiştirecek yeni kurallarla, NBA ile aradaki farkın kapatılması hedefleniyor.
Ayrıca bu yeni getirilen kurallar ile seyir zevkini arttıran keyifli maçların bizleri beklediği iddia ediliyor.
2010 NBA MAKYAJI
FIBA’nın ülkemizde düzenlenecek Dünya Şampiyonası’nın ardından yürürlüğe sokacağı ‘NBA makyajı’ olarak nitelenen değişikliklerle, basketbolun çehresi değişecek. ‘NBA’de yıllardır uygulanan kuralların dünya basketboluna uyarlanması’ olarak da adlandırılan değişikliklerin başında, 3 sayı çizgisinin 6.25’ten 6.75’e çekilmesi geliyor.
Bu sayede şutörlerin işi iyice zorlaşacak ve belki de takımlar pota altını daha çok kullanmaya mecbur kalacak. Bir diğer değişim ise son 2 dakika içinde mola alan takım topu ön sahadan sokması olacak. Bu da hücum eden takıma zaman kazandırarak sayı bulması olasılığını artıracak.
Hücum yapan takım rakip yarı sahaya geçmiş ve oyun 24 saniyenin yeniden başlamasını gerektirecek şekilde durmuşsa, hücum süresi 14 saniyeye inebilecek. Çember altında şarj faulüne sınırlama konulurken, kısıtlamalı alan olan boyalı bölge dikdörtgen hale getirilecek.
İşte 5 yeni kural ve detayları:
24 DEĞİL, 14 SANİYE
24 saniyenin başa alınmasını gerektiren durumlarda hücum eden takımın topu kendi geri sahasından oyuna sokması gerekiyorsa, eskiden olduğu gibi 24 saniye başa alınacak. Eğer takımın topu ön sahadan sokması gerekiyorsa ve kalan süre 14 saniye veya 14 saniyeden fazla ise 24 saniye eskiden olduğu gibi kaldığı yerden devam ettirilecek. Eğer kalan süre 13 saniye veya 13 saniyeden az ise 24 saniye 14 saniyeye getirilecek.
3 SAYI ÇİZGİSİ 50 CM UZAKLAŞACAK
Yeni saha ölçülerine göre 3 sayı çizgisi çemberin orta noktasından 6.25 metre
uzaklıkta iken, 6.75 m uzaklığa çekilecek.
SON TOPLARDA BÜYÜK FIRSAT
Hakem masası ve benchlerin karşı tarafındaki kenar çizgiye, dip çizgiden 8.325 m uzaklıkta, 3 sayı çizgisinin tepe noktası hizasına birer çizgi çekilecek. 4. periyodun veya uzatma periyotlarının son 2 dakikası içinde topu kendi geri sahasından oyuna sokması gereken takım mola almışsa, topu ön sahada bu çizginin olduğu noktadan oyuna sokacak.
ŞARJ FAULÜNE KAPALI YARIM DAİRE
Çemberin orta noktasından 1.25 m çapında bir yarım daire çizilecek ve çizginin dışında bulunmayan savunma oyuncularının lehine şarj faulü çalınamayacak.
DİKDÖRTGEN KISITLAMALI ALAN
Kısıtlamalı alan, diagramlarda gösterildiği şekilde dikdörtgen olacak.
Türk basketbolunun önde gelen 2 coachu Aydın Örs ve Murat Özyer, değişikliklerle ilgili olarak yaptıkları açıklamalarda, oyunda köklü farklılıklar olacağını ve coachların yeni taktikler hazırlamak durumunda kalacağını söyledi.
Aydın Örs, yeni kurallarla 3 sayı girişiminin azalacağını, daha gerçekçi ve mücadeleci bir basketbol oynanacağını belirtirken, “Kural değişiklikleri benim hoşuma gitti. Çünkü oyun felsefesi, 3 sayı ağırlıklı olmaktan çıkacak ve coachlar ile oyuncular bu oyunun aslında 2 sayılık olduğunu hatırlayacak. Antrenörlük yapmadığım dönemde TV’den maç seyrederken, oyun 3 sayı yarışmasına dönüşünce belgesel kanallara geçiyordum. Kural değişikliği ile kişisel olarak seyir zevkimiz artacak” dedi.
“PENETRE GİRİŞİMİ ARTACAK”
Murat Özyer, yeni 3’lük çizgisinden sonra penetrenin (içeri dalış) öneminin daha da artacağını vurguladı. Özyer, özetle şunları söyledi:
Hem hücumda hem savunmada işler zorlaşacak, pick and roll (perdele ve devril) oyunu sonunda 3’lük şut tehdidi azalacak. Dripling üstü şut atanların isabeti düşecek, isabetini koruyabilen oyuncular ise özel sınıfta yer alacak. Screen’den (perdeleme) çıkıp şut atanlar bu kuraldan daha az etkilenecek. Pick and roll’de uzun savunmacılar çok yukarı çıkmayarak 2 sayı bölgesini savunacak. Pick and roll’de alttan geçmeler artabilir. Yeni saha ölçüleriyle 3’lük sayısında azalma olacağı konusunda bir öngörüm yok, huylu huyundan vazgeçmeyebilir. Daha uzak mesafeli 3’lük atabilmek daha fazla kol ve bacak kuvveti isteyeceği için ağırlık çalışmalarında buna önem verilecek. Penetre edip bitiren veya doğru pası bulan oyuncular değer kazanacak. Alan savunmalarının dakikası da artabilir.
“3 SAYI DENEMESİ AZALACAK”
Aydın Örs, pick and roll (perdele ve devril) oyununda gerek hücum gerekse savunma açısından büyük değişiklikler olacağını da ifade ederek, “Mesafe uzayacağı için şut sayısında azalma olacak. Köşelerdeki 3 sayı çizgisi çembere daha yakın olacağı için penetre üzeri ekstra paslarla köşelerden 3 sayı girişiminin oranıeskisine göre artabilir. İçeride iyi oynayabilenlerin etkinliği fazlalaşacak, oyun çembere daha yakın oynanacak. Bana göre, bundan böyle ortalama 3 hücumdan 2’si içeriden oynanacak. Geri kalanın yüzde 40’ında oyuncular 3 sayı girişiminde bulunacak. Diğer kurallar da basketbola bazı yenilikler katacak ama 3 sayı çizgisinin çemberden uzaklaştırılmasının oyunu çok daha zevkli hale getireceğinden eminim. Altyapı oyuncuları 3 sayı çizgisinin gerisinden topu zor yetiştereceği için antrenörler onlara da daha doğru şeyler öğretmek zorunda kalacak” diye konuştu.
NOT: DİAGRAM FIBA OYUN KURALLARI KİTABINDAN ALINMIŞTIR.
Resricted area: Kıstılamalı alan, Endline: Dip çizgi, Team bench area: Takım sıra bölgesi, Centre circle: Orta daire, Sideline: Kenar çizgi, Throw in line: Topu oyuna sokma çizgisi, Centre line: Orta çizgi, Three point line: 3 sayı çizgisi, No charge semicircle: Şarj faulüne kapalı yarım daire, Full size plaing court: Tam ölçülerle oyun sahası.
FIBA’nın Basketbol Oyun Kurallarının 5 maddesinde yapılan değişiklikler kesinleşti.
FIBA’nın yetkili kurullarının onaylaması ile 24 saniyenin belli durumlarda 14 saniyeden başlatılmasına, 3 sayı çizgisinin çemberden 50 cm uzaklaştırılmasına, son 2 dakikada mola alan takımın topu ön sahadan sokmasına, çember altında şarj faulünün kaldırılmasına dönük yeni kurallar Dünya Basketbol Şampiyonası’ndan sonra yürürlüğe girecek.
Yeni kurallara adapte olmak için çalışmalara erken başlayan, sahasındaki ölçüleri değişikliklere göre erken çizdiren, antrenörleri kuralları erken anlayan ve oyuncularını buna göre hazırlayan kulüplerin sezon başında avantaj sağlayacağı muhakkak.
Kulüplere önerimiz yeni kuralları derhal edinerek hem sahaları hazırlamaları, hem de antrenörlerine kuralları öğretmeleri veya öğretecekleri antrenmanlara davet etmeleri.
3 sayı çizgisinin geriye alınması özellikle Kadın Basketbolunu ve alt yapıları etkileyecek bir değişiklik. Bundan böyle gücü az ve atış tekniği kötü olanların üçlük isabeti büyük oranda düşecek, çemberlerin önüne çizilen yarım daireler ise en fazla hakemlerin başını ağrıtacak.
Daha önce de yayımladığımız yeni kuralları bazı örnekler ekleyerek tekrarlıyoruz.
24 DEĞİL 14 SANİYE
Yeni Kural:
24 saniyenin başa alınmasını gerektiren durumlarda takımın topu kendi geri sahasından oyuna sokması gerekiyorsa, eskiden olduğu gibi 24 saniye başa alınacak.
Eğer takımın topu ön sahadan sokması gerektiğinde;
- Kalan süre 14 saniye veya 14 saniyeden fazla ise, 24 saniye eskiden olduğu gibi kaldığı yerden devam ettirilecek.
- Eğer kalan süre 13 saniye veya 13 saniyeden az ise, 24 saniye 14 saniyeye getirilecektir.
NELER GETİRECEK?
Bir takım kendi ön sahasında faule maruz kaldığında veya oyun o takımı ilgilendirmeyen bir nedenle durdurulduğunda kalan süre 14 saniyeden fazla 24 saniye kaldığı yerden devam ettirilecek. Ancak bu durumda kalan süre 13 saniye veya altında ise o takıma yeni bir 24 saniye hakkı verilmeyecek, top o takım tarafından oyuna sokulurken 24 saniye, 14 saniyeye getirilecek.
Bu durum taktik faullerin değerini artıracak, çok iyi savunma yapmışken sürenin bitimine birkaç saniye kala atışsız faul yapan takımın uğradığı haksızlığı ortadan kaldıracak.
ÖRNEKLER:
1. Ön sahada savunma takımına atışsız faul kararı verildiğinde 24 saniye 5 saniyeyi göstermektedir.
UYGULAMA: Takım ön sahadan topu oyuna sokarken 24 saniye, 14 saniyeye ayarlanacaktır.
2. A Takımı kendi ön sahasındayken ve 24 saniye 6 saniyeyi gösterirken oyun A Takımından bir oyuncunun sakatlığı nedeniyle durdurulmuştur.
UYGULAMA: Top oyuna sokulurken 24 saniye 6 saniyeden devam eder.
3. A Takımı kendi ön sahasındayken ve 24 saniye 6 saniyeyi gösterirken oyun B Takımından (savunma takımı) bir oyuncunun sakatlığı nedeniyle durdurulmuştur.
UYGULAMA: A Takımı topu oyuna sokarken 24 saniye, 14 saniyeye ayarlanır.
4. A Takımı kendi ön sahasındayken ve 26 saniye 3 saniyeyi gösterirken B takımından bir oyuncu topa isteyerek ayağıyla vurduğu için ihlal kararı verilmiştir.
UYGULAMA: A Takımı topu oyuna sokarken 24 saniye, 14 saniyeye ayarlanır.
5. A Takımından bir oyuncu ön sahada dripling yaparken, rakip takımdan bir oyuncu kendisine sportmenlikdışı faul yapar. Bu sırada 24 saniye 10 saniyeyi göstermektedir.
UYGULAMA: Bu uygulama teknik faul, diskalifiye edici faul ve sportmenlikdışı fauller için geçerli değildir. Serbest atışlardan sonra top eskiden olduğu gibi, kenar çizginin orta noktasından oyuna sokulur.
3 SAYI ÇİZGİSİ 50 cm GERİYE
Yeni Kural:
Yeni saha ölçülerine göre 3 sayı çizgisi çemberin orta noktasından 6.25 m uzaklıkta iken 6.75 m uzaklığa pergellenecek.
NELER GETİRECEK?
Üçlük girişimleri yüzdeler düşeceği için azalacak ve 3’lük atışla sonuçlanacak setlerden çok 2 sayılık setler, özellikle post oyunlarına dönük taktikler ağırlık kazanacak. Halen her takım maç başına 25 civarında 3’lük denerken bu sayı büyük olasılıkla 10-15 arasına inecek, pas-katlı oyunlar zenginleşecek, dripling üzerine şut sokabilen oyucuların fiyatı artacak, takımlar sırtı dönük oynayabilen, ribaundcu oyunculara kadrolarında daha fazla yer vereceler, artan mesafeye karşı isabetli 3’lük atabilen oyunculara ilgi çoğalacak, oyuncular 3’lük atabilmek için daha fazla a��ırlık çalışması yapacak.
..Ve de en önemlisi 3’lük tehdidi azalacağı için takılmar alan savunmasını daha fazla tercih etme başlayacak.
Tabii bu arada, “Şut atan oyuncunun ayağının ucu çizgiye değdi mi, değmedi mi”, kaosu yaşayan hakemler biraz daha rahatlayacak.
3 sayı çizgisinin genişletilmesi saha ölçülerinde herhangi bir değişiklik getirmiyor, (28 x 15) ancak köşelerde 75 cm kalacağı için forvetlerden 3’lük girişiminde bulunacaklar bir hayli zorlanacak.
Öte yandan aynı kurallar bayanlar için de geçerli. Bayanlarda 3 sayı çizgisinin erkeklerle aynı uygulanmasının en önemli nedeni bayan toplarının hafif olması.
SON TOPLARDA BÜYÜK FIRSAT
Yeni Kural:
Hakem masası ve benchlerin karşı tarafındaki kenar çizgiye, dip çizgiden 8.325 m uzaklıkta, 3 sayı çizgisinin tepe noktasının hizasına birer çizgi çizilecek.
Dördüncü periyodun veya uzatma periyodlarının son 2 dakikası içinde topu kendi geri sahasından oyuna sokması gereken takım mola almışsa, topu ön sahada bu çizginin olduğu noktadan oyuna sokacak.
NELER GETİRECEK?
Bu uygulama NBA’de yıllardır uygulanıyor ve son saniyelere 1-2 sayı geride giren takım mola alarak topu 3 sayı çizgisinin gerisinden oyuna sokup kısıtlı süre içinde daha dengeli atış yapmak fırsatını buluyor.
Bilindiği gibi bugünkü uygulamaya göre son periyodun veya uzatma periyodunun son 2 dakikası içinde kedi sahasından topu oyuna sokacak takım mola aldığında, top orta çizgi hizasından oyuna sokuluyor.
Yeni uygulama kısa sürede sayıya gereksinim duyan takımlara büyük avantaj getirmekle birlikte, bir de sorunla karşı kaşıya bırakabilir. Orta çizgiden topu oyuna sokulurken top ön sahaya da pas olarak verilebiliyor, geri sahaya da.. Yeni kurala göre pasın sadece ön sahaya mı verilebileceği kesinlik kazanmadı. NBA’de bu durumlarda geri sahaya da pas atılabiliyor. FIBA bu konuda sadece ön sahaya pası öngörecek olursa, top kayıpları çoğalabilir ve süreye oynayan yani galip durumda olan takım top çıkartırken top kaybı yaparak maç kaybedebilir.
Ön ya da iki sahaya da pas verilip verimeyeceği başka bir konu ama bu değişiklik mutlaka coachları yeni kenar oyunları bulmaya ve çizmeye zorlayacak, kenar oyunları, dip oyunlarndan dahi önemli konuma gelecek.
ŞARJ FAULÜNE KAPALI YARIM DAİRE
Yeni Kural:
Çemberin orta noktasından 1.25 m çapında bir yarım daire çizilecek ve çizginin dışında bulunmayan savunma oyuncularının lehine şarj, yani hücum oyuncusunun aleyhine faul çalınamayacak. Bu değişiklik hücum oyuncusunun diziyle, dirseğiyle yapabileceği sert faulleri içermiyor.
NELER GETİRECEK?
Oyuncular hücum faul (ŞARJ) yapma korkusuyla çember altındaki rakibinin üzerine gidip sayı girişiminde bulunamazken, bundan böyle turnikeye girerken faul alma endişesi yaşamayacaklar. (Yeter ki bu sırada dizlerini, dirseklerini çıkartmasınlar)
Bu durum çembere yakın atış sayısıyla birlikte, maçlardaki turnike sayısını da artıracak, smaçlar çoğalacağı için görsellik zenginleşecek ancak hakemlerin işi de bir o kadar zorlaşacak. Hakemler bu tür durumlarda temastan önce savunma oyuncunun yerisi belirleyemezlerse sıkıntı yaşayacaklar. Çünkü oyuncu yarım dairenin içindeyse hücum faul vermemeleri gerekecek, dışındalarsa hücum faul kararı verebilecekler. Oyuncunun ayaklarının tamamen yarım dairenin içinde olması gerekiyor, eğer ayağı çizgiye temas ediyorsa oyuncu yarım dairenin dışında kabul edilecek.
DİKDÖRTGEN KISITLAMALI ALAN
Yeni Kural:
Kısıtlamalı alan diagramlarda gösterildiği şekilde dikdörtgen olacak.
NELER GETİRECEK?
Kısıtlamalı alan yüksek postun köşelerinden büyüyeceği için hücum oyuncuları 3 saniyede kalmamak için çemberden uzaklaşmış olacak, serbest atış kulvarları dip çizgiye dik geleceği için ilk kulvardakilerin dışında dizilenlerin girmeyen son serbest atıştan sonraki ribaundları azalacak.
Yeni 3 sayı çizgisinin çemberden uzaklaşması ile ilgili görüşlerini Basketfaul’e veren iki duayen: 3 sayı isabeti azalacağı için coachlar başka arayışlara girecek
3 sayı çizgisinin yeni kurallara göre çemberden 50 cm uzağa alınmasının basketbola getireceği değişikliklerle ilgili görüşlerini aldığımız Aydın Örs ve Murat Özyer, oyununda köklü farklılıklar olacağını ve coachların yeni taktikler hazırlamak durumunda kalacağını söylediler.
Aydın Örs, yeni kurallarla üç sayı girişiminin azalacağını, daha gerçekçi ve mücadeleci bir basketbol oynanacağını belirtti.
Örs’ün yeni 3 sayı çizgisinin basketbola olası etkisiyle ilgili yorumu şöyle:
“Kural değişiklikleri benim hoşuma gitti çünkü oyun felsefesi, üç sayı ağırlıklı olmaktan çıkacak ve coachlar ile oyuncular bu oyunun aslında 2 sayılık olduğunu hatırlayacak. Antrenörlük yapmadığım dönemde TV’den maç seyrederken, oyun 3 sayı yarışmasına dönüşünce, belgesel kanallara geçiyordum. Kural değişikliği ile kişisel olarak seyir zevkim artacak.
3 SAYI GİRİŞİMİ AZALACAK
Pick and roll oyununda gerek hücum, gerekse savunma açısından büyük değişiklikler olacak. Mesafe uzayacağı için şut sayısında azalma olacak. Köşelerdeki 3 sayı çizgisi, çembere daha yakın olacağı için penetre üzeri ekstra paslarla köşelerden üç sayı girişiminin oranı, eskisine göre artabilir. İçerde iyi oynayabilenlerin etkinliği artacak, oyun çembere daha yakın oynanacak. Bana göre bundan böyle ortalama 3 hücumdan 2’si içerden oynanacak, geri kalanın % 40’ında oyuncular 3 sayı girişiminde bulunacak. (Aydın Örs’ün bu hesabına göre ortalama 81 hücum yapan bir takım 11 civarında 3’lük atacak). Diğer kurallar da basketbola bazı yenilikler katacak ama 3 sayı çizgisinin çemberden uzaklaştırılmasının, oyunu çok daha zevkli hale getireceğinden eminim. Alt yapı oyuncuları 3 sayı çizgisinin gerisinden topu zor yetiştereceği için antrenörler onlara daha doğru şeyler öğretmek zorunda kalacak”
MURAT ÖZYER’İN GÖRÜŞLERİ
Murat Özyer de yeni 3’lük çizgisinden sonra penetrenin öneminin artacağını vurguladı. Özyer şunları söyledi:
“Hem hücumda, hem savunmada işler zorlaşacak, pick and roll oyunu sonunda 3’lük şut tehdidi azalacak. Dripling üstü şut atanların isabeti düşecek, isabetini koruyabilen oyuncular ise “özel” sınıfta yer alacak. Screen’den çıkıp atanlar bu kuraldan daha az etkilenecek. Pick and roll’de uzun savunmacılar çok yukarı çıkmayarak 2 sayı bölgesini savunacak. Pick and roll’de alttan geçmeler artabilir. Yeni saha ölçüleri ile 3’lük sayısında azalma olacağı konusunda bir öngörüm yok, huylu huyundan vazgeçmeyebilir. Daha uzak mesafeli 3’lük atabilmek daha fazla kol ve bacak kuvveti isteyeceği için ağırlık çalışmalarında buna ağırlık verilecek. Penetre edip bitiren veya doğru pası bulan oyuncuların değeri artacak. Alan savunmalarının dakikası artabilir”
